Steun ons en help Nederland vooruit

zaterdag 31 december 2016

Strafrecht in de praktijk: de route naar het rechte pad

Tijdens de studie rechten heb ik uiteraard het vak strafrecht gevolgd. Dat waren theoretische colleges over het legaliteitsbeginsel en delictsomschrijvingen. Zowel in het werk als privé heb ik me vervolgens verre van het strafrecht gehouden. Op 3 december 2016 is het tijd voor een opfrisdagje.

In het mooie Dominicanenklooster in Zwolle krijgen we een beschouwing over het strafrecht van vier professionals. Als eerste spreekt een oud-rechter. Naar eigen zeggen is hij de enige van zijn beroepsgroep die geen D66 stemt. Hij legt uit waarom een daling van jeugdcriminaliteit volgens hem niet mogelijk is. Een gepassioneerde strafrechtadvocaat legt vervolgens eloquent en met voorbeelden uit waarom minimumstraffen volgens hem een slecht idee is. Zijn oproep aan (toekomstige) politici is om niet op de stoel van de rechter te willen zitten. Tot slot geven twee dames van Reclassering Nederland een presentatie over de rol van de reclassering in het strafproces en bij de begeleiding van ex-gedetineerden.

Het strafrecht zoals ik dat uit de wetgeving en dikke studieboeken ken, zou feilloos moeten werken. De praktijk is weerbarstiger. Vindt de advocaat weleens dat zijn cliënt eigenlijk zou zijn gebaat bij een (gevangenis)straf? Straft de rechter hoger als de verdachte van Marokkaanse afkomst is? Hoe kan de reclassering een rapport opstellen als de verdachte niet meewerkt? Deze dilemma’s worden door de expert besproken.

Met een boterham in de hand vertrekken we vervolgens naar de Penitentiaire Inrichting van Zwolle; in de volksmond beter bekend als de gevangenis. De directeur verwelkomt ons. Er staan steeds meer cellen leeg. Met ons talent zouden daar wel iets in kunnen betekenen, grapt zij. De gevangenis van Zwolle is geen gewone gevangenis. Nee, de Penitentiaire Inrichting kent verschillende “producten”. Naast een reguliere gevangenis heeft Zwolle bijvoorbeeld een Penitentiair Psychiatrisch Centrum. Tijdens de rondleiding krijgen we lege cellen te zien. Degenen die het aandurven worden zelfs even opgesloten. Ook krijgen we een werkplaats en luchtplaats te zien. De gevangenis ziet er netjes uit, maar het is natuurlijk geen plek waar jezelf of anderen een verblijf gunt.

Kortom, het was een leerzame themadag. De theorie van de colleges is weer even afgestoft en voorzien van een sausje uit de praktijk. Echt nieuwe inzichten heeft de dag mij echter niet opgeleverd.