Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 12 maart 2020

Sociaal liberalisme & kansengelijkheid

Sociaal Liberalisme

Op een zonnige zaterdag 7 maart leerde Route66 over de wortels van onze partij. In het COC Leiden namen we een duik in de geschiedenis en leerden over de hedendaagse invulling van dit gedachtegoed. Daarna kwam de praktijk aan bod: hoe dragen maatschappelijke organisaties nu bij aan gelijke kansen van specifieke groepen in een kansarme positie? En als afsluiting het aangrijpende levensverhaal van een transgender. Over de zware, maar noodzakelijke reis naar de bestemming waar we allemaal willen komen. De reis naar jezelf.

Eerst de reis naar het verleden. Waar begon het nou eigenlijk met de ideeën achter onze partij?

In het liberalisme van de 19de eeuw. Specifiek in de debatten over de betekenis van het begrip vrijheid.

Vrijheid is een kernbegrip voor liberalen. Vrijheid van de negatieve invloed van anderen, bijvoorbeeld van dwang en overheersing, is wat voornamelijk door klassieke liberalen wordt nagestreefd. Maar wat is die vrijheid waard als je wordt geboren in slechte omstandigheden? Wat is die vrijheid waard als je tijdens je leven niet de kans wordt geboden om je eigen talent en vermogen te ontplooien? Weinig. Te weinig, zo vond een groeiende groep politieke denkers in de 19de eeuw die zich geconfronteerd zag met de zichtbare malaise en kansloze positie waarin een groot deel van de bevolking zich bevond. En waar die bovendien niet uit kon ontsnappen.

Dit groeiende morele ongenoegen lag aan de basis van het ontstaan van een nieuwe liberale stroming: het sociaal liberalisme. Daniël Boomsma, mede-auteur van “De Canon van het Sociaal Liberalisme” nam ons mee in de historie van het sociaal liberale gedachtegoed. We leerden over de context waarin het gedachtegoed zich vormde en we leerden over politieke voorlopers van D66. We leerden ook hoe D66 ontstond en hoe het zich ontwikkelde tot in 1998: het jaar waarin D66 zich officieel “sociaal liberaal” doopte.

Frank van Mil, voormalig directeur van de Van Mierlo Stichting, het wetenschappelijk bureau van D66, introduceerde het concept “illiberale democratie”. Hij verhelderde waarin proponenten van de liberale democratie, zoals D66, fundamenteel verschillen van proponenten van de “illiberale democratie” – waar hij de ideeën van Orban, Baudet en in zekere mate Trump onder schaart. Zij gebruiken volgens van Mil de processen van de democratische rechtsstaat in een poging om deze te vervangen door een ander systeem. Een thema dat leeft en raakt. Het leverde – vlak voor onze lunch – een hoop vragen, animositeit en een vurig debat op met het publiek.

Kansengelijkheid

Het middagprogramma begon met een sessie die werd geleid door ECHO: Expertisecentrum Diversiteitsbeleid. Middels een interactief “diversiteitsspel” werden we bewust van de betekenis van begrippen als inclusie en diversiteit – en hoe organisaties inclusiviteit in de praktijk kunnen brengen.

Naderhand nam De Bovengrondse, een platform voor instapfeminisme, ons mee in haar aanpak. De Bovengrondse werkt bottom-up en voert acties uit die door deelnemers worden bedacht. Het resultaat is een grote hoeveelheid van uiteenlopende projecten. Een belangrijk voorbeeld dat voorbijkwam is het aanbieden van abortusbuddy’s om vrouwen in een tijd van anti-abortus demonstraties, vrije en veilige toegang te bieden tot de arbortuskliniek. Ik ben verbaasd dat dit in Nederland nodig is en tegelijk erg blij dat een organisatie als De Bovengrondse hier werk van maakt.

Het middagprogramma werd afgesloten met het indringende levensverhaal van een transgender. Op de vraag of zij zichzelf aan de groep wilde voorstellen antwoordde Iris treffend: “Ik ben mezelf. Eindelijk.” Haar verhaal deed inzien hoe ongelooflijk zwaar de reis naar jezelf kan zijn. En hoe het, eenmaal daar aangekomen, in onze samenleving lang niet altijd veilig is om alstransgender door het leven te gaan. Het COC heeft onder andere de mooie functie om deze mensen een veilige plek te bieden waar zij met elkaar kunnen samenkomen. Daarnaast helpt het voor Iris dat zij zelf over een grote dosis humor en optimisme bezit. Ontwapenend en prachtig om te zien!

Geïnspireerd door de verhalen sloot een groot deel van de groep deze interessante dag af met drankjes, een smakelijk diner en goede gesprekken bij restaurant Lot en de Walvis. Dat smaakt naar meer – ik kan alvast niet wachten tot de volgende routezaterdag!

Door: Stijn Bartelink (Router lichting 2020)