Steun ons en help Nederland vooruit

zondag 4 februari 2018

Lessen uit Libanon

Opvang van vluchtelingen in de regio, hoe werkt dat eigenlijk? Dat was de vraag die bij zeven deelnemers van het talentenprogramma Route66 opkwam. Op eigen gelegenheid en kosten hebben zij een reis naar Libanon georganiseerd om te onderzoeken hoe het met de opvang van vluchtelingen daar staat. Libanon vangt sinds het uitbreken van de burgeroorlog in buurland Syrië namelijk een groot deel van de mensen die voor het geweld vluchten op. Ook is het land in het regeerakkoord aangewezen als “focusland”. Na gesprekken met hulporganisaties, ondernemers, politici en vluchtelingen, willen de Routers hun geleerde lessen graag delen.

 

Opvang in de regio

De (politieke) situatie in Libanon is niet te vergelijken met die in Nederland. Er wonen al decennialang ongeveer een half miljoen Palestijnse vluchtelingen in Libanon en de afgelopen jaren zijn daar ruim een miljoen vluchtelingen uit Syrië bij gekomen. De samenleving is enorm verzuild waarbij de christenen, druzen, sjiitische en soennitische moslims hun eigen politieke partijen hebben waarover de politieke macht is verdeeld. De christenen hebben vanuit een historisch perspectief relatief veel macht door de bevoorrechte positie die nog uit de periode van Franse overheersing stamt. Die macht dreigen zij kwijt te raken als officieel vastgesteld wordt dat de (soennitische) moslims in Libanon de meerderheid vormen. Dat is één van de redenen waarom er geen rechten toegekend worden aan Palestijnse en Syrische vluchtelingen en ook waarom men huiverig is voor meer permanente voorzieningen in vluchtelingenkampen.

De Palestijnen wonen zelfs nu nog grotendeels in gemeenschappen bij elkaar en zijn slecht geïntegreerd. Onder hen leeft nog steeds de hoop om ooit terug te keren naar Palestina, hoewel dat weinig realistisch lijkt gelet op de politieke impasse waarin Israël en Palestina beland zijn. De situatie van de Syriërs is wat dat betreft anders. Er waren altijd al Syrische seizoenarbeiders die in Libanon werkten en de veiligheid lijkt te verbeteren zodat zij op de middellange termijn terug kunnen keren. Er is een groot tekort aan woningen, ongeveer één op de vijf Syriërs noodgedwongen in een ‘settlement’ woont. Met werk is het niet veel beter. Volgens cijfers van de UNHCR hebben maar ongeveer 150.000 Syriërs werk. Dit betreft over het algemeen illegaal en slecht betaald werk waarbij de kans op uitbuiting groot is.

 

Perspectief

Rode draad in de gesprekken is dat het belangrijk is om een perspectief te bieden, onder andere in de vorm van werk. Hoewel de wet regulier werk verbiedt zijn er creatieve, legale oplossingen te bedenken, zoals het aannemen van een vluchteling als “intern”. Een vluchteling kan vaardigheden leren die van pas komen bij de wederopbouw van Syrië. Met name bedrijven en ondernemers zouden hier een voortrekkersrol in kunnen en moeten nemen. Een goed voorbeeld is dat Unilever een trainingsprogramma heeft ontwikkeld voor het openen van een kleine supermarkt. Een vluchteling volgt dit programma terwijl hij direct de lessen in de praktijk brengt. Wanneer de vluchteling terug keert naar Syrië kan hij of zij een eigen winkel beginnen.

Om te voorkomen dat er nu een verloren generatie opgroeit is ook het volgen van onderwijs ontzettend belangrijk. Het risico dat kinderen anders te maken krijgen met kinderarbeid, bendes en prostitutie is in Libanon groot. Zonder zicht op een betere toekomst is er bovendien een risico op radicalisering. Ook komt het voor dat jongens en meisjes op jonge leeftijd moeten trouwen. Meer in het algemeen zorgt onderwijs voor het in contact komen met andere normen en waarden, wat de integratie bevordert. Klassen met kinderen uit alle bevolkingsgroepen verdienen daarom de voorkeur. Ouders komen op deze manier ook in aanraking met andere, vrijere omgangsvormen, waar met name meisjes van profiteren. Warchild Holland speelt daar op in met het project “You Lead” waarbij jongeren van allerlei komaf worden opgeleid tot ‘youth leader’. De KNVB heeft in dat kader een aantal trainingen verzorgd.

Belangrijk is daarnaast aandacht te besteden aan de autochtone bevolking. Niet alleen een groot deel van de vluchtelingen leeft in (grote) armoede, ook een deel van de Libanese bevolking kan met moeite het hoofd boven water houden. Het zou voor een toename van spanningen tussen de bevolkingsgroepen kunnen zorgen als enkel de vluchtelingen geholpen worden. Hulporganisaties maken daarom geen onderscheid tussen Palestijnen, Syriërs of arme Libanezen.

 

Ga lokaal aan de slag

Aan alle (aanstaande) lokale politici willen wij in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen een oproep doen om ook lokaal aan de slag te gaan met de vluchtelingen die in Nederland een status hebben gekregen en in jouw gemeente zijn komen wonen. Zorg ervoor dat deze mensen goed onderwijs volgen en uiteindelijk ook via werk aan de slag kunnen in Nederland. Een perspectief hebben is ontzettend belangrijk.

Op dit moment stromen helaas bijna alle vluchtelingen die in Nederland een status krijgen één op één door richting een bijstandsuitkering. Hier moet je als gemeente voor waken en voorkomen dat dit gebeurt. Juist voor deze groep mensen ontstaat er op dit moment, met een aantrekkende economie, ontzettend veel kansen op de arbeidsmarkt. Steeds meer werkgevers hebben moeite met het vinden van de juiste mensen en krijgen de openstaande vacatures niet gevuld. Hier ontstaan kansen voor nieuwkomers, maar een groot obstakel is de taalbarrière. De gemeente moet er alles aan doen om deze barrière weg te nemen. Voor de aanstaande D66-raadsleden ligt hier de taak om het gemeentelijk beleid daarop aan te sturen.

Zorg ervoor dat het inburgeringsproces goed gemonitord wordt, zorg voor goede begeleiding van nieuwkomers en faciliteer extra trajecten op het gebied van taal zoals taalstages en taalmaatjes. Want alleen dan zorgen we voor gelijke kansen voor iedereen!

 

Ashley Karsemeijer – Deelnemer Route66 2016-2017, lijsttrekker D66 West Betuwe

Toon van Gent – Deelnemer Route66 2016-2017, kandidaat-raadslid D66 Nijmegen

Nora Neuteboom – Deelnemer Route66 2017-2018